อะไรคือ memory tiering และมันทำงานอย่างไร

Published on November 22, 2026
อะไรคือ memory tiering และมันทำงานอย่างไร

ความต้องการหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูง (HBM) ที่มีแรงขับเคลื่อนด้วย AI ทำให้ปริมาณการผลิต DRAM ทั่วโลกลดลง ส่งผลให้ราคาหน่วยความจำของเซิร์ฟเวอร์พุ่งสูงขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน รวมถึงระยะเวลาส่งของก็นานขึ้นด้วย

นั่นจึงเป็นที่มาของ ฟีเจอร์ Memory Tiering ใน hypervisor เช่น vSphere 9 ที่ช่วย ช่วยผสานการทำงานระหว่าง DRAM และหน่วยความจำระดับองค์กรอย่าง NVMe โดยมันจะเก็บข้อมูลที่ถูกเรียกใช้บ่อย (Hot pages) ไว้ใน DRAM และย้ายข้อมูลที่ใช้งานน้อย (Cold pages) ไปยังระดับชั้น (Tier) ที่มีต้นทุนต่ำกว่า การตั้งค่าสัดส่วน DRAM ต่อ NVMe เป็นแบบ 1:1 สามารถเพิ่มความจุหน่วยความจำที่ใช้งานได้จริงบนโฮสต์เป็นสองเท่า ช่วยเพิ่มความหนาแน่นในการรวม Virtual Machine (VM Consolidation) และลดต้นทุนการจัดซื้อเซิร์ฟเวอร์ แต่สำหรับเวิร์กโหลดที่ไวต่อความหน่วง (Latency-sensitive) จำเป็นต้องคำนวณขนาดอย่างระมัดระวัง

ต้นตอของวิกฤตขาดแคลนหน่วยความจำ

ปัจจัยหลักที่ขับเคลื่อนภาวะขาดแคลนหน่วยความจำในปัจจุบันคือการลงทุนขยายโครงสร้างพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ครั้งมโหฬารเกือบทุกประเทศทั่วโลก ซึ่งทำให้ผู้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์ประเภทหน่วยความจำ ต้องจัดลำดับความสำคัญของการผลิตใหม่ ผู้ผลิตหน่วยความจำรายใหญ่อย่าง SK Hynix, Samsung และ Micron ได้โยกย้ายกำลังการผลิตแผ่นเวเฟอร์ซิลิคอน (Silicon wafer) ออกจากสายการผลิต DDR4 และ DDR5 มาตรฐาน เพื่อไปผลิตหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูง (High Bandwidth Memory – HBM3E และ HBM4) ที่ GPU และตัวเร่งความเร็ว AI ต้องการ เนื่องจาก HBM ใช้เทคโนโลยีการซ้อนทับในแนวตั้งแบบ 3 มิติที่ซับซ้อน การเชื่อมต่อแบบ TSV (Through-silicon via) ขั้นสูง และมีขนาด Die ที่ใหญ่กว่ามาก จึงต้องใช้ความซับซ้อนในการผลิตและทรัพยากรเวเฟอร์มากกว่า DRAM ของเซิร์ฟเวอร์ทั่วไป ส่งผลให้แผ่นเวเฟอร์ทุกแผ่นที่ถูกนำไปผลิตหน่วยความจำ AI ที่มีกำไรสูง ไปลดทอนยอดการผลิต RDIMM มาตรฐานที่ใช้ในเดสก์ท็อป โน้ตบุ๊ก และเซิร์ฟเวอร์โดยตรง

นักวิเคราะห์อุตสาหกรรมจาก IDC และ TrendForce คาดการณ์ว่าความไม่สมดุลระหว่างอุปสงค์และอุปทานนี้จะลากยาวไปถึงปี 2028 โดยยังไม่มีวี่แววของการคลี่คลายในระยะสั้น เนื่องจากการสร้างโรงงานเซมิคอนดักเตอร์ขนาดใหญ่ต้องใช้เวลา 2 ถึง 3 ปี และใช้เงินลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์ นอกจากนี้ ผู้ให้บริการ Hyperscale และคลาวด์รายใหญ่ยังซ้ำเติมสถานการณ์ด้วยการจองกำลังการผลิต HBM เกือบทั้งหมดที่มีในปี 2026 ล่วงหน้าผ่านสัญญาระยะยาว เมื่อผลผลิตเวเฟอร์ของ DRAM มาตรฐานยังคงถูกจำกัด องค์กรด้านไอทีและผู้บริโภคทั่วไปจึงไม่อาจคาดหวังว่าต้นทุนจะลดลงได้ในระยะสั้น

และนั่นจึงเป็นที่มาของผู้ผลิตระบบ virtualization บางรายเช่น VMware และสถาปนิกโครงสร้างพื้นฐานระดับองค์กรรายอื่น ๆ ได้สร้างฟีเจอร์หนึ่งขึ้นมาเพื่อช่วยแก้ปัญหาในเรื่องดังกล่าว

Memory Tiering ใน vSphere 9

เพื่อรับมือกับการใช้หน่วยความจำที่สูงของระบบ Broadcom ได้เปิดตัวฟีเจอร์ Memory Tiering ในระดับ Hypervisor ไว้ใน VMware Cloud Foundation 9 (VCF 9) และ vSphere 9 โดยหลักการแล้ว Memory Tiering ช่วยให้โฮสต์ ESXi สามารถผสานการทำงานระหว่าง DRAM ที่มีความเร็วสูง (ซึ่งปัจจุบันแพงมาก) เข้ากับหน่วยความจำสำรองที่มีต้นทุนต่ำกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่ง SSD แบบ NVMe ระดับองค์กร (PCIe Gen4/Gen5) หรืออุปกรณ์หน่วยความจำ Compute Express Link (CXL) และรวมพื้นที่ทั้งหมดเข้าเป็นพื้นที่แอดเดรสหน่วยความจำเชิงตรรกะ (Logical memory address space) ผืนเดียวกันเพื่อไปแสดงยัง Virtual Machines (VMs) ฟีเจอร์นี้ทำงานเป็นฉากหลังให้กับ Guest OS และแอปพลิเคชันอย่างสมบูรณ์ กล่าวคือ ตัว VM ไม่จำเป็นต้องติดตั้งไดรเวอร์พิเศษ เอเจนต์เพิ่มเติม หรือปรับแก้ค่าฮาร์ดแวร์เสมือนใด ๆ เพื่อใช้งานพูลหน่วยความจำแบบแบ่งระดับชั้นนี้

การทำงานในระดับ Execution level ของฟีเจอร์นี้มีความชาญฉลาดและแปลกใหม่ โดย ESXi Hypervisor จะแบ่งหน่วยความจำเชิงตรรกะออกเป็น 2 ระดับชั้น ได้แก่ Tier 0 (DRAM) และ Tier 1 (NVMe/CXL) หัวใจสำคัญคือเอนจินติดตามหน้าหน่วยความจำ (Memory page-tracking engine) อัจฉริยะในเคอร์เนลของ ESX ที่คอยตรวจสอบรูปแบบการเข้าถึง ความถี่ และความสดของการเรียกใช้ข้อมูลอย่างต่อเนื่อง หน้าหน่วยความจำ (Pages) ที่ถูก VM เรียกใช้งานบ่อยครั้งจะถูกจัดประเภทเป็น Hot  และถูกเก็บไว้ใน Tier 0 DRAM เท่านั้น ในทางกลับกัน หน้าหน่วยความจำที่ไม่ค่อยถูกเรียกใช้จะถูกจัดเป็นหน่วยความจำที่ไม่ได้ใช้งาน (Dormant memory pages) เช่น โปรเซสเบื้องหลังของ OS ที่ว่างอยู่ ไฟล์แคช หรือเธรดของแอปพลิเคชันที่หยุดทำงาน ซึ่งจะถูกจัดประเภทเป็น Cold หรือ Very Cold และจะถูกส่งออกไปเก็บไว้ใน Tier 1 NVMe โดยอัตโนมัติ หาก VM พยายามเข้าถึงข้อมูลที่อยู่ใน Tier 1 ตัว Hypervisor จะจัดการกับ Page fault โดยดึงบล็อกข้อมูลที่ต้องการกลับขึ้นมาไว้ใน DRAM พร้อมกับย้ายหน้าข้อมูล Cold ที่ขนาดเท่ากันกลับลงไปใน NVMe

โดยค่าเริ่มต้น vSphere 9 จะกำหนดสัดส่วน DRAM ต่อ NVMe ไว้ที่ 1:1 (ขยายความจุเพิ่ม 100% ผ่านค่าพารามิเตอร์ `Mem.TierNVMePct`) ซึ่งช่วยเพิ่มความจุหน่วยความจำที่ใช้งานได้จริงต่อโฮสต์เป็นสองเท่า ตัวอย่างเช่น โฮสต์ที่ติดตั้ง DRAM จริงขนาด 512 GB ร่วมกับไดรฟ์ NVMe ประสิทธิภาพสูงขนาด 512 GB จะกลายเป็นระบบที่มีหน่วยความจำรวม 1 TB แน่นอนว่าแต่ละองค์กรมีความต้องการต่างกัน ผู้ดูแลระบบจึงสามารถปรับค่า `Mem.TierNVMePct` ให้เหมาะกับลักษณะเวิร์กโหลดได้ เช่น อาจใช้สัดส่วนแบบระมัดระวังที่ 50% (DRAM ต่อ NVMe ที่ 2:1) สำหรับฐานข้อมูลที่ไวต่อความหน่วง (Latency-sensitive) ในทางกลับกัน อาจตั้งค่าแบบเชิงรุกสูงสุดถึง 200% (DRAM ต่อ NVMe ที่ 1:2) สำหรับสภาพแวดล้อม Virtual Desktop Infrastructure (VDI) ที่มีการใช้หน่วยความจำจริง (Active memory footprint) ต่ำอย่างสม่ำเสมอ

ในแง่ของการปฏิบัติงาน Memory Tiering ทำงานร่วมกับบริการหลักอื่น ๆ ของ vSphere ได้อย่างราบรื่น ทั้ง vSphere Distributed Resource Scheduler (DRS), High Availability (HA) และ vMotion ยังคงทำงานได้เต็มรูปแบบบนคลัสเตอร์ที่ใช้ Tiered memory และเนื่องจากหน่วยความจำ NVMe แบบ Non-volatile ยังคงเก็บข้อมูลไว้แม้จะรีบูตเครื่อง ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัย vSphere 9 จึงมีระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูลด้วยการเข้ารหัสแบบ AES-XTS ทั้งในระดับโฮสต์และระดับ VM เพื่อให้มั่นใจว่าหน้าข้อมูล Cold ที่ถูกเขียนลงในไดรฟ์ Tier 1 NVMe จะเป็นไปตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยขององค์กรโดยไม่กระทบต่อประสิทธิภาพของโฮสต์

อย่างไรก็ตาม Memory Tiering ไม่ใช่ฟีเจอร์ครอบจักรวาลที่แก้ปัญหาการขาดแคลน DRAM ได้ทั้งหมด และมีข้อแลกเปลี่ยนรวมถึงข้อจำกัดเฉพาะตัว ตามหลักฟิสิกส์ของสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์ การเข้าถึงข้อมูลในหน่วยความจำ NVMe จะมีค่าความหน่วง (Latency) อยู่ในระดับหลายสิบถึงหลายร้อยไมโครวินาที (Microseconds) เทียบกับ DRAM ที่เร็วระดับหลายสิบนาโนวินาที (Nanoseconds) นอกจากนี้ ข้อกำหนดด้านฮาร์ดแวร์ยังเข้มงวดมาก ไดรฟ์ที่จะนำมาใช้เป็น Tier 1 ต้องเป็น SSD แบบ NVMe PCIe Gen4 หรือ Gen5 เกรดองค์กรประเภท Mixed-use ที่มีความทนทานในการเขียนข้อมูล (Endurance rating) อย่างน้อย 3 DWPD (Drive Writes Per Day) เพื่อรองรับการเขียนอ่านข้อมูล (Paging I/O) อย่างต่อเนื่อง ยิ่งไปกว่านั้น เวิร์กโหลดบางประเภทก็ไม่รองรับหรือไม่แนะนำให้ใช้งาน เช่น เวิร์กโหลดระดับ Production ที่ไวต่อความหน่วงสูง, VM ที่ใช้การเชื่อมต่อ NVIDIA vGPU passthrough โดยตรง, VM ที่เปิดใช้งาน vSphere Fault Tolerance (FT) และเวิร์กโหลดที่ต้องจองหน้าหน่วยความจำขนาดใหญ่ (Large memory page allocations)

การคิดค่าไลเซนส์ของ Memory Tiering

Broadcom ได้รวมฟีเจอร์ Memory Tiering ไว้เป็นความสามารถพื้นฐานของแพลตฟอร์ม Hypervisor ภายในชุดแพ็กเกจสมาชิกหลักอย่าง VMware Cloud Foundation 9 (VCF 9) และ VMware vSphere Foundation 9 (VVF 9) เรียบร้อยแล้ว

ถือเป็นข่าวดีเพราะไม่ต้องเสียค่าไลเซนส์เพิ่มเติมตามจำนวนกิกะไบต์ ไม่ต้องซื้อ Add-on และไม่มีค่าธรรมเนียมความจุสตอเรจเพิ่มเติมในการเปิดใช้งานฟีเจอร์นี้บนโฮสต์ ESXi และเนื่องจากโมเดลการคิดค่าไลเซนส์ของ Broadcom คำนวณตามจำนวนคอร์ของ CPU (ขั้นต่ำ 16 คอร์ต่อซ็อกเก็ต) Memory Tiering จึงช่วยเพิ่มความคุ้มค่าของไลเซนส์ซอฟต์แวร์โดยตรง หากนำมาใช้งานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ องค์กรด้านไอทีสามารถเพิ่มขนาดหน่วยความจำของโฮสต์ได้เป็นสองเท่าในทางทฤษฎี และเพิ่มอัตราส่วนการรวม VM (VM consolidation ratios) ได้อย่างมากโดยไม่ต้องซื้อไลเซนส์ Hypervisor ตามจำนวนคอร์เพิ่มแต่อย่างใด

เนื่องจากโมดูล DRAM ความจุสูงในปัจจุบันมีราคาสูงลิ่ว การเสริมกำลังให้โฮสต์ ESXi ด้วยสตอเรจ NVMe ระดับองค์กรจึงช่วยประหยัดงบลงทุน (Capital savings) ได้อย่างชัดเจน

แล้วมีในระบบ Virtualization ตระกูลอื่นอีกหรือไม่

ก็เป็นเรื่องน่ายินดีอีกเหมือนกันที่เมื่อวันที่ 14 พ.ย. 69 ที่ผ่านมาทางวิศวกรระบบของ RedHat คือ Peter Xu ได้นำเสนอ Memory Tiering สำหรับ QEMU ในงาน KVM Forum 2026 โดยหลักการทำงานนั้นไม่ได้ต่างจาก VCF9 แต่อย่างใด ซึ่งคือการนำ NVMe หรือ SSD ก็ได้มาช่วยเพิ่มหน่วยความจำให้กับระบบโดยรวม ฟีเจอร์ดังกล่าวนั้นรวมการทำ Dynamic Tiering ration per VM หรือการปรับอัตราระหว่าง RAM จริงและที่จะใช้ใน NVMe เข้ามาใช้งานตาม workload ที่เปลี่ยนไป

สนใจ license ของ ทั้ง VMware VCF9 หรือ Proxmox VE หรือกระทั่ง Hypervisor ตัวอื่นๆ เช่น Hyper-V ติดต่อแผนกขายของเราได้เลยผ่าน Line OA : @avesta.co.th

อะไรคือ memory tiering และมันทำงานอย่างไร

ความต้องการหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูง (HBM) ที่มีแรงขับเคลื่อนด้วย AI ทำให้ปริมาณการผลิต DRAM ทั่วโลกลดลง ส่งผลให้ราคาหน่วยความจำของเซิร์ฟเวอร์พุ่งสูงขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน รวมถึงระยะเวลาส่งของก็นานขึ้นด้วย นั่นจึงเป็นที่มาของ...

Read more »

เปรียบเทียบ LINSTOR DRBD กับ Ceph RBD

LINSTOR จาก LINBIT นั้นเป็น Storage Cluster ตัวหนึ่งที่ได้รับความนิยมอย่างมากเพราะมันเด่นเรื่องความเร็ว และ ทำงานได้ดีกับ ทั้ง...

Read more »

Benefits of Self-Hosted Mail Server

แม้ว่าระบบคลาวด์ (Cloud-Based Mail) อย่าง Microsoft 365 หรือ Google Workspace จะมีความสะดวกสบายสูง...

Read more »

Proxmox Backup Server (PBS): The Ideal Backup Solution for Proxmox VE

Proxmox Backup Server (PBS) คืออะไร ทำไมผู้ใช้ Proxmox VE ควรพิจารณาใช้อย่างยิ่ง ในปัจจุบันหลายองค์กรเลือกใช้...

Read more »

What is Extended Detection and Response XDR

Extended Detection and Response (XDR) XDR หรือ Extended Detection and...

Read more »

ตัวเลือกที่ดีในการมาใช้แทน Backup Exec

ทางเลือกสำหรับ Backup Exec หลังเข้าสู่ช่วง End-of-Life Backup Exec ได้เข้าสู่ช่วง End-of-Life (EOL)...

Read more »