ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เป็นช่วงที่ระบบปฏิบัติการแบบ Immutable OS นั้นได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยระบปฏิบัติการแบบนี้มีการทำงานสำคัญๆ คือ ไม่อนุญาตให้มีการเปลี่ยนแปลงใดๆ เลยในส่วนของ file system ของระบบหลัก และ เมื่อเป็นเช่นนั้น มันเลยปลอดภัยต่อ ransomware ทันทีโดยธรรมชาติ มันจึงเข้ามาตอบโจทย์ในหลายๆ ด้าน สำหรับทั้งพัฒนาและองค์กร เช่น

1. มีความเสถียรสูง : เพราะ root filesystem ไม่ให้ใครเลยทำการแก้ไขได้ รวมถึงการอัพเดทเป็บแบบ atomic หรือย้อนกลับได้
2. มีความปลอดภัยสูง : ransomware ไม่สามารถทำอะไรได้เลย
3. การจัดการ app ที่ง่ายและแยกตัวอิสระ : app ส่วนใหญ่ทำงานบน container และการติดตั้งทำผ่านโปรแกรมจัดการใหม่เช่น Flatpak หรือ container
4. ทำซ้ำได้และ deploy สะดวก
5. เหมาะกับคลาวด์หรือการใช้งาน infra ยุคใหม่

แล้วในตอบนี้มี Linux Distro ตัวใดบ้างที่เป็น Immutable OS

1. Fedora Silverblue: สำหรับผู้ที่ใช้งาน Fedora อยู่แล้ว ต้องชอบแน่เพราะว่ามัน ให้ความรู้สึกเหมือน Fedora ที่คุ้นเคย ทำงานด้วย GNOME และ Wayland มีการอัพเดทผ่าน rpm-ostree และการติดตั้ง app ผ่าน Flatpak
2. Fedora Kinoite: ทุกอย่างแทบจะไม่ต่างจาก Silverblue แค่ใช้ส่วนกราฟิกเป็น KDE Plasma
3. Fedora Sericea: ทุกอย่างแทบจะไม่ต่างจาก Silverblue แค่ใช้ Sway
4. openSUSE MicroOS / Aeon / Kalpa: หรือ Immutable OS จากค่าย SUSE โดยที่มี MicroOS สำหรับผู้ที่จะทำเป็น server, Aeon เป็น desktop ที่ใช้ GNOME และ Kalpa เป็น Desktop ที่ใช้ KDE สำหรับการทำ snapshot และอัพเดททั้งหมดใช้ btrfs + snapper
5. Vanilla OS: สำหรับตัวนี้ใช้ ABRoot เป็นตัวทำ immutable มีความคล้าย Ubuntu Desktop และ สนับสนุน apt, apx (container) สำหรับการติดตั้ง app มีให้เลือกระหว่าง GNOME และ KDE
6. NixOS: สำหรับ OS ตัวนี้หลังๆ ก็ได้รับความนิยมมากขึ้น และ ค่อนข้าง active มันทำงานได้ทั้งแบบปกติและเป็น immutable
7. Endless OS: ใช้ OSTree เหมือน Silverblue
8. StreamOS: คล้าย Silverblue
9. Carbon OS: ใหม่และโฟกัสตรงการติดตั้ง app ใน container
10. ShaniOS: ถือว่าค่อนข้างใหม่ และ ใช้วิธีการสลับแบบ เหมือนมี OS สองตัว ทั้งนี้เพื่อการอัพเดทและการสลับ หรือ rollback ใช้หลักการเดียวกับพวก OS ใน networking devices

สำหรับผู้ที่อยากจะลองใช้งานก็สามารถดาวน์โหลดไปติดตั้งกันได้เลยนะครับ

• Facebook
• Twitter
• Line